Kiểm soát quyền lực thị trường luôn là mục tiêu theo đuổi của
các doanh nghiệp. Thị trường chứng khoán ra đời giúp các doanh nghiệp
theo đuổi mục tiêu sáp nhập và mua lại dễ dàng hơn. Hoạt động mua bán, sáp nhập
giữa các ngân hàng cũng không nằm ngoài xu hướng này. Đặc biệt, Thông
tư số 04/2010/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà nước ban hành ngày 11/02/2010 là
cơ sở pháp lý để các ngân hàng có thể thực hiện mua lại và sáp nhập doanh nghiệp.
Kể từ khi Thông tư số 04 có hiệu lực, đã có 3 thương vụ ngân hàng được
sáp nhập, bao gồm: thương vụ sáp nhập giữa NHTMCP Liên Việt và Công ty
tiết kiệm bưu điện Việt Nam; thương vụ hợp nhất giữa ba NHTMCP Đệ Nhất,
Việt Nam Tín Nghĩa và Sài Gòn; thương vụ sáp nhập giữa NHTMCP Nhà Hà Nội
và NHTMCP Sài Gòn-Hà Nội.
Mặc dù cả 3 thương vụ sáp nhập này đã hoàn tất và đi vào hoạt động được một thời gian, nhưng nghiên cứu tổng thể và quá trình thực hiện cũng như động lực thúc đẩy sáp nhập và những khó khăn trong giai đoạn thực hiện sáp nhập thì chưa được thực hiện đầy đủ. Các thông tin giải thích lý do tại sao các ngân hàng tham gia vào việc sáp nhập cũng như những thách thức cản trở đến hiệu quả sáp nhập chỉ được đề cập manh mún và rời rạc. Như vậy, đề tài này được viết nhằm giải thích rõ ràng các động lực phía sau hoạt động mua lại và sáp nhập giữa các ngân hàng; phân tích các nhân tố gây khó khăn cho các ngân hàng trong quá trình tham gia hoạt động mua lại và sáp nhập; và gợi mở các giải pháp để nâng co hiệu quả sáp nhập.
Phần này chúng ta tìm hiểu lĩnh vực mua bán và sáp nhập ngân hàng trên thế giới.
- Sáp nhập hoặc hợp nhất (Mergers) có thể được hiểu là sự kết hợp của hai hoặc nhiều ngân hàng để tạo ra một ngân hàng mới hoặc một tập đoàn tài chính. Nghĩa là, một cổ phiếu của mỗi ngân hàng trước hợp nhấp sẽ tương đương với một cổ phiếu của ngân hàng sau hợp nhất.
Mua lại ngân hàng là khái niệm có phạm vi bao trùm rộng hơn, từ một thương vụ mua số lượng nhỏ dưới 50% hoặc trên 50% hoặc toàn bộ 100% số cổ phiếu của ngân hàng mục tiêu phát hành.
Hoạt động sáp nhập có thể được phân thành 2 loại. Sáp nhập tự nguyện là quá trình kết hợp hai ngân hàng có sự đồng thuận cao của cả hai Ban lãnh đạo ngân hàng cũng như sự nhất trí của đại đa số cổ đông từ hai phía. Sáp nhập bắt buộc là sự kết hợp giữa các ngân hàng theo sự chỉ đạo, định hướng của cơ quan quản lý. Tương tự như vậy, Hoạt động mua lại công ty cũng được phân thành 2 loại. Mua lại có sự thỏa thuận giữa 2 bên hoặc mua lại có tính chất ép buộc sau khi tích lũy được đủ số lượng cổ phiếu để có thể thôn tính được công ty mục tiêu.
Mặc dù hình thức khác nhau giữa việc mua lại và hợp nhất, nhưng xét trên phương diện mục đích của sáp nhập thì hoạt động M&A có thể được phân chia thành 3 loại khác nhau.
M&A theo chiều ngang là sự kết hợp các ngân hàng có cùng dòng sản phẩm và dịch vụ. Sự kết hợp giữa các ngân hàng thương mại hoặc giữa các ngân hàng đầu tư là loại hình M&A theo chiều ngang.
M&A theo chiều dọc là sự kết hợp giữa các ngân hàng cung cấp các sản phẩm dịch, dịch vụ ngân hàng khác nhau. Mục đích chính của loại hình M&A này nhằm để đảm bảo nguồn lực cung cấp không bị gián đoạn hoặc bị ảnh hưởng bởi sự biến động của thị trường.
- Sáp nhập tổ hợp xảy ra giữa hai ngân hàng hoạt động trong lĩnh vực khác nhau hoàn toàn nhằm tạo ra một ngân hàng mới đa dạng về sản phẩm và dịch vụ.
- Động lực mua bán và sáp nhập
• Lợi ích cộng sinh có thể được hiểu là ngân hàng sau sáp nhập sẽ đem lại hiệu quả cao hơn là hiệu quả của mỗi ngân hàng trước khi sáp nhập cộng lại thông qua việc cắt giảm chi phí hoặc nâng cao khả năng cạnh tranh cao hơn nhờ lợi thế quy mô hoạt động và lợi thế phạm vi hoạt động hoặc năng lực quản trị và bí quyết kinh doanh được khai thác hiệu quả hơn.
• Quyền lực thị trường. Quyền lực thị trường sẽ giúp ngân hàng tạo lập thị trường về giá cả (lãi suất, tỉ giá, phí dịch vụ) cũng như điều tiết thị trường về vốn, thanh khoản hoặc quyền lực do lợi thế cạnh tranh tuyệt đối được hình thành các sản phẩm đặc thù hay chuyên dụng.
• Đa dạng hóa rủi ro. Sự tích hợp lại giữa các ngân hàng sẽ giảm thiểu rủi ro ngân hàng nếu dòng tiền của các ngân hàng không có sự tương quan cao. Đa dạng hóa rủi ro có thể được thực hiện thông qua đa dạng hóa về phạm vi địa lý hoạt động hay đa dạng hóa về sản phẩm dịch vụ.
• Quy mô và sức mạnh về vốn. M&A sẽ giúp các ngân hàng gia tăng quy mô vốn điều lệ và đáp ứng các chỉ tiêu an toàn về vốn theo Basel II&III.
Mặc dù cả 3 thương vụ sáp nhập này đã hoàn tất và đi vào hoạt động được một thời gian, nhưng nghiên cứu tổng thể và quá trình thực hiện cũng như động lực thúc đẩy sáp nhập và những khó khăn trong giai đoạn thực hiện sáp nhập thì chưa được thực hiện đầy đủ. Các thông tin giải thích lý do tại sao các ngân hàng tham gia vào việc sáp nhập cũng như những thách thức cản trở đến hiệu quả sáp nhập chỉ được đề cập manh mún và rời rạc. Như vậy, đề tài này được viết nhằm giải thích rõ ràng các động lực phía sau hoạt động mua lại và sáp nhập giữa các ngân hàng; phân tích các nhân tố gây khó khăn cho các ngân hàng trong quá trình tham gia hoạt động mua lại và sáp nhập; và gợi mở các giải pháp để nâng co hiệu quả sáp nhập.
- Sáp nhập hoặc hợp nhất (Mergers) có thể được hiểu là sự kết hợp của hai hoặc nhiều ngân hàng để tạo ra một ngân hàng mới hoặc một tập đoàn tài chính. Nghĩa là, một cổ phiếu của mỗi ngân hàng trước hợp nhấp sẽ tương đương với một cổ phiếu của ngân hàng sau hợp nhất.
Mua lại ngân hàng là khái niệm có phạm vi bao trùm rộng hơn, từ một thương vụ mua số lượng nhỏ dưới 50% hoặc trên 50% hoặc toàn bộ 100% số cổ phiếu của ngân hàng mục tiêu phát hành.
Hoạt động sáp nhập có thể được phân thành 2 loại. Sáp nhập tự nguyện là quá trình kết hợp hai ngân hàng có sự đồng thuận cao của cả hai Ban lãnh đạo ngân hàng cũng như sự nhất trí của đại đa số cổ đông từ hai phía. Sáp nhập bắt buộc là sự kết hợp giữa các ngân hàng theo sự chỉ đạo, định hướng của cơ quan quản lý. Tương tự như vậy, Hoạt động mua lại công ty cũng được phân thành 2 loại. Mua lại có sự thỏa thuận giữa 2 bên hoặc mua lại có tính chất ép buộc sau khi tích lũy được đủ số lượng cổ phiếu để có thể thôn tính được công ty mục tiêu.
Mặc dù hình thức khác nhau giữa việc mua lại và hợp nhất, nhưng xét trên phương diện mục đích của sáp nhập thì hoạt động M&A có thể được phân chia thành 3 loại khác nhau.
M&A theo chiều ngang là sự kết hợp các ngân hàng có cùng dòng sản phẩm và dịch vụ. Sự kết hợp giữa các ngân hàng thương mại hoặc giữa các ngân hàng đầu tư là loại hình M&A theo chiều ngang.
M&A theo chiều dọc là sự kết hợp giữa các ngân hàng cung cấp các sản phẩm dịch, dịch vụ ngân hàng khác nhau. Mục đích chính của loại hình M&A này nhằm để đảm bảo nguồn lực cung cấp không bị gián đoạn hoặc bị ảnh hưởng bởi sự biến động của thị trường.
- Sáp nhập tổ hợp xảy ra giữa hai ngân hàng hoạt động trong lĩnh vực khác nhau hoàn toàn nhằm tạo ra một ngân hàng mới đa dạng về sản phẩm và dịch vụ.
- Động lực mua bán và sáp nhập
• Lợi ích cộng sinh có thể được hiểu là ngân hàng sau sáp nhập sẽ đem lại hiệu quả cao hơn là hiệu quả của mỗi ngân hàng trước khi sáp nhập cộng lại thông qua việc cắt giảm chi phí hoặc nâng cao khả năng cạnh tranh cao hơn nhờ lợi thế quy mô hoạt động và lợi thế phạm vi hoạt động hoặc năng lực quản trị và bí quyết kinh doanh được khai thác hiệu quả hơn.
• Quyền lực thị trường. Quyền lực thị trường sẽ giúp ngân hàng tạo lập thị trường về giá cả (lãi suất, tỉ giá, phí dịch vụ) cũng như điều tiết thị trường về vốn, thanh khoản hoặc quyền lực do lợi thế cạnh tranh tuyệt đối được hình thành các sản phẩm đặc thù hay chuyên dụng.
• Đa dạng hóa rủi ro. Sự tích hợp lại giữa các ngân hàng sẽ giảm thiểu rủi ro ngân hàng nếu dòng tiền của các ngân hàng không có sự tương quan cao. Đa dạng hóa rủi ro có thể được thực hiện thông qua đa dạng hóa về phạm vi địa lý hoạt động hay đa dạng hóa về sản phẩm dịch vụ.
• Quy mô và sức mạnh về vốn. M&A sẽ giúp các ngân hàng gia tăng quy mô vốn điều lệ và đáp ứng các chỉ tiêu an toàn về vốn theo Basel II&III.
(Bài viết tham khảo)
0 nhận xét:
Đăng nhận xét